Từ ngày 31/8/2026, áp dụng quy định mới về xử phạt vi phạm đất đai

Xử lý số lợi bất hợp pháp từ hành vi vi phạm

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là quy định về xác định và xử lý số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm pháp luật về đất đai.

Khoản 1 Điều 6 Nghị định 123/2024/NĐ-CP được sửa đổi bồ sung bởi Điều 3, Nghị định số 281/2026/NĐ-CP quy định, số lợi bất hợp pháp thu được từ việc sử dụng đất có vi phạm phải được xử lý theo quy định và nộp vào ngân sách nhà nước. Trường hợp có nhiều tổ chức, cá nhân cùng thực hiện hành vi vi phạm trên một thửa đất, nghĩa vụ nộp số lợi bất hợp pháp được xác định và phân chia theo quy định. Các khoản tiền mà người vi phạm đã nộp vào ngân sách nhà nước trước đó được xem xét khấu trừ khi xác định số tiền còn phải nộp.

Quy định này góp phần bảo đảm việc xử lý đầy đủ các khoản lợi ích kinh tế phát sinh từ hành vi vi phạm, đồng thời nâng cao tính răn đe và ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân trong quản lý, sử dụng đất.

Quy định về đăng ký biến động đất đai

Khoản 2 Điều 16 Nghị định 123/2024/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 4, Nghị định số 281/2026/NĐ-CP tiếp tục quy định xử phạt đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai.

Theo đó, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm có thể bị phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 3 triệu đồng, trừ trường hợp thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư theo quy định.

Quy định này nhằm nâng cao trách nhiệm của người sử dụng đất trong việc thực hiện thủ tục đăng ký đất đai, đăng ký biến động đất đai, bảo đảm thông tin về quyền sử dụng đất được cập nhật đầy đủ, kịp thời theo quy định pháp luật.

Điều chỉnh thẩm quyền xử phạt

Điều 30 Nghị định 123/2024/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại bởi Điều 6 của Nghị định số 281/2026/NĐ-CP cũng điều chỉnh, nâng thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai của một số chức danh có thẩm quyền.

Theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền xử phạt với mức phạt tiền tối đa đến 250 triệu đồng; cơ quan, chức danh có thẩm quyền thuộc sở và đoàn kiểm tra được xử phạt với mức tối đa đến 400 triệu đồng theo quy định.

Việc điều chỉnh thẩm quyền xử phạt nhằm tăng tính chủ động, trách nhiệm của cơ quan quản lý trong công tác phát hiện, kiểm tra và xử lý vi phạm; tạo điều kiện để các hành vi vi phạm được xử lý kịp thời, đúng thẩm quyền, hạn chế tình trạng vi phạm kéo dài.

Nghị định số 281/2026/NĐ-CP là một trong những quy định nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ chế xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất và tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý nhà nước về đất đai.

Người dân, tổ chức và doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các quy định mới, thực hiện đầy đủ thủ tục đăng ký đất đai, đăng ký biến động đất đai; sử dụng đất đúng mục đích, đúng quy định pháp luật, qua đó bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, đồng thời hạn chế các vi phạm có thể phát sinh.

(đính kèm: Nghị định số 281/2026/NĐ-CP của Chính phủ)./.